Τι τα θέλετε, όλα γύρω μας κινούνται πλέον στον ρυθμό του ΑΙ, της Τεχνητής Νοημοσύνης, που επηρεάζει με τις πάμπολλες δυνατότητές της τους πάντες και τα πάντα, στη δουλειά και στο σπίτι. Στην ειδησεογραφία πρέπει να ψάξετε πολύ σήμερα, για να βρείτε αναφορές στον ‘αναλογικό τρόπο ζωής’ εκτός κι αν πρόκειται να καυτηριαστεί το αντίθετο, δηλαδή η μη μετάβαση στην ψηφιακή και την ΤΝ εποχή, όπως έγινε πρόσφατα με την ιστορία των -επικίνδυνων για την ασφάλεια των πτήσεων αεροσκαφών στο FIR Αθηνών- προβλημάτων της ΥΠΑ, τα οποία τελικά αποδόθηκαν στον πεπαλαιωμένο αναλογικό εξοπλισμό της υπηρεσίας.

Μαζί με την ΤΝ, βέβαια, εξακολουθεί να ακούγεται ως σταθερό ‘εξάρτημά’ της η γνώριμη επωδός… ‘καλή και χρήσιμη είναι, βρε παιδί μου, αλλά πόσες θέσεις εργασίας θα χαθούνε, όταν μπει για τα καλά στη ζωή μας; τόσος κόσμος θα μείνει άνεργος…’’ Ισχύει; Και ναι και όχι – πιο σωστά, ισχύει πρόσκαιρα, τώρα που οι ανάγκες ‘έτοιμων’ εργαζομένων, από πλευράς γνώσεων σχετικά με την ΤΝ, αυξάνουν απότομα, αλλά δεν έχουμε τόσους πολλούς ακόμα. Επομένως, οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί απολύουν μεν κάποιους εργαζομένους που το αντικείμενο και ο ρόλος τους ξεπεράστηκε πλέον από τις εξελίξεις, όμως την ίδια ώρα δεν μπορούν να βρουν στελέχη για τις νέες ανάγκες τους.

Βλέπετε, οι διαδικασίες του reskilling και του upskilling θέλουν τον χρόνο τους για να αποδώσουν καρπούς, όσο ταχύρρυθμα και να είναι τα μαθήματα και τα σεμινάρια, ιδιαίτερα σε καιρούς δύσκολους σαν τους τωρινούς, που οι εξελίξεις της τεχνολογίας και των εφαρμογών της είναι ραγδαίες. Άσε που οι αλλαγές στα προγράμματα σπουδών των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων απαιτούν ακόμα περισσότερο χρόνο και εστίαση, ώστε να εκπαιδευτούν οι μηχανικοί κι όποιες άλλες ειδικότητες έχουμε ανάγκη.

Αλλά, μήπως ξέρουμε ποια θα είναι αυτή η ανάγκη; Σύμφωνα με έρευνα του World Futures Day 2025, διεθνούς πρωτοβουλίας υπό την αιγίδα της UNESCO που δημοσιοποίησε πρόσφατα το One Stop Liaison Office της Περιφέρειας Κεντρ. Μακεδονίας, το 65% των παιδιών που ξεκινούν σήμερα το δημοτικό σχολείο θα εργαστεί σε επαγγέλματα τα οποία δεν έχουν καν επινοηθεί!

Κι αυτό μπορεί μεν να ακούγεται εντυπωσιακό, αλλά μόνο πρωτόφαντο δεν είναι, γιατί ήδη συμβαίνει: Το 10% των επαγγελματιών παγκοσμίως εργάζονται σήμερα σε θέσεις που δεν υπήρχαν πριν από μόλις πέντε χρόνια, ενώ το 80% των εργοδοτών αναζητά -πέραν των απαραίτητων επιστημονικών ή τεχνικών προσόντων- επιπλέον και δεξιότητες ζωής που δεν μαθαίνονται στο σχολείο, όπως η δημιουργικότητα και η επίλυση προβλημάτων, με αποτέλεσμα ένας στους τρεις νέους να αισθάνεται απροετοίμαστος και εγκλωβισμένος στην αβεβαιότητα.

Καλές οι ‘μηχανές’ και οι τεχνολογικές δεξιότητες, εξ ου και η εστίαση μεγάλου μέρους του οικοσυστήματος σ’ αυτές, αλλά η έρευνα τονίζει πως στη νέα εποχή μετράνε πολύ και κάποιες ανθρώπινες (προφανώς, ήπιες) δεξιότητες, όπως η ενσυναίσθηση, η δημιουργικότητα και η επικοινωνία. Μάλιστα, σ’ αυτό το πλαίσιο, οι αρμόδιες αρχές της Περιφέρειας επιδιώκουν την ανάπτυξη στρατηγικών, συνεργειών και δράσεων, όπως ο διαγωνισμός Techstars Startup Weekend Thessaloniki που διεξήχθη στις αρχές Δεκεμβρίου, με τη συμμετοχή 160 ατόμων. Μέσα από 54 ώρες εντατικής συνεργασίας η συγκεκριμένη εκδήλωση λειτούργησε ως επιταχυντής για την ενεργητική μάθηση και την κριτική σκέψη. Προσόντα που σίγουρα παίζουν ιδιαίτερο ρόλο στη νέα εποχή, όπου ο άνθρωπος έχει σήμερα (κι αυτό πρέπει, βεβαίως, να διατηρηθεί) ‘το πάνω χέρι’, στη συνεργατική σχέση του με τις μηχανές.

Πάντως, σ’ ό,τι αφορά στην απώλεια θέσεων εργασίας, έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας έρευνες, οι οποίες ανατρέπουν τη γνωστή αρνητική εικόνα. Ο οικοδεσπότης σας ‘αλίευσε’ το πρόσφατο Labor Market Report, που πραγματοποίησε το LinkedIn, οργανισμός που γνωρίζει πολύ καλά το συγκεκριμένο οικοσύστημα, καθώς συγκεντρώνει καθημερινά άπειρα δεδομένα από τα 1,3 δισ. μέλη του. Από αυτήν προκύπτει ότι τα δυο τελευταία χρόνια δημιουργήθηκαν περίπου 1,3 εκατ. νέες θέσεις εργασίας, σχετικές με τον χώρο της ΤΝ, ενώ προεξοφλείται ότι -στο εγγύς μέλλον, τουλάχιστον- η ΤΝ θα δημιουργεί περισσότερες νέες θέσεις εργασίας, από εκείνες που χάνονται λόγω της δικής της ‘εισβολής’ στην καθημερινότητά μας.

Για να δούμε, θα βγουν άραγε αληθινές αυτές οι (ευπρόσδεκτες, φυσικά) προβλέψεις;